• Real Cédula de 13 de enero de 1824 por la que se organiza la Policía General del Reino. Reglamento de 20 de febrero, que desarrolla la Real Cédula.

    13/01/1824

    Real cédula de creación

    <*p>O primeiro antecesor da *Polic&*iacute;a Nacional xorde en 1824, coa *creaci&*oacute;*n, baixo o reinado de Fernando *VII, da *Polic&*iacute;a Xeneral do Reino mediante o Real C&*eacute;*dula do 13 de xaneiro. <*p>Anteriormente, durante o chamado Trienio Constitucional (1820-1823), *tambi&*eacute;*n se *hab&*iacute;a elaborado un proxecto de corpo policial &*ldquo;destinado á seguridade das persoas e bens e a *conservaci&*oacute;*n da orde *p&*uacute;*blico&*rdquo;, pero se *frustr&*oacute; debido á *intervenci&*oacute;*n militar francesa dos &*ldquo;Cen Mil Fillos de San Luís&*rdquo; e a *restauraci&*oacute;*n da *monarqu&*iacute;a *absolutista. <*p>O 13 de xaneiro de 1824 considérase a data fundacional da *Polic&*iacute;a *Espa&*ntilde;onda, en clave de modernidade. O Real C&*eacute;*dula fai unha dobre *clasificaci&*oacute;*n do persoal policial. Por unha banda estaban os profesionais, integrados polo mesmo *Superintendente Xeral, o Secretario, o Tesoureiro, os Comisarios de Cuartel, e os Celadores de Barrio e de Puertas. E por outro, os *semiprofesionales formados polos chamados Alcaldes de Barrio.

  • Celador de Barrio, cuyos distintivos describe el Reglamento de 20 de febrero de 1824. recreación de un miembro del Cuerpo de “Celadores Reales”.

    1825

    Celadores Reais

    Ao a&*ntilde;ou seguinte, Fernando *VII ordena a *organizaci&*oacute;*n dun rexemento de *caballer&*iacute;a, como forza auxiliar da anterior. Recibe a *denominaci&*oacute;*n de "Celadores Reais", outro claro antecedente dos colectivos policiais *uniformados. Esta unidade *est&*aacute; ás &*oacute;*rdenes dos Comisarios, e preténdese ampliar a súa presenza a todas as provincias, pero só dura dúas a&*ntilde;vos.

  • Recreación del Cuerpo de "Salvaguardas Reales", con dos ramas, Caballería e Infantería.

    1833

    Salvagardas Reais

    Ao comezo do reinado de Isabel *II, en 1833, organízase un novo corpo *uniformado, salvagárdalos " Reais", que asume *misi&*oacute;*n de conservar a orde cidadá en Madrid e os seus arredores. A súa existencia vai ser breve.

  • Recreación Comisario de Protección y Seguridad.

    1844

    Ramo de Protección e Seguridade

    <*p>C*ontin&*uacute;*an as fundacións e disolucións de corpos e institucións, que nin sequera poden chegar a acreditar a súa eficacia. *As&*iacute; chegamos a 1844. Aquel a&*ntilde;ou, o Real Decreto do 26 de xaneiro crea o Ramo de *Protecci&*oacute;*n e Seguridade, que restablece os desaparecidos cargos de Comisario e Celador.&*nbsp; <*p>A *t&*iacute;*tulo de curiosidade, cabe se&*ntilde;*alar que, no domicilio do &*uacute;*ltimo citado, sobre a súa porta, colocábase un farol durante a noite que alumaba un cartel co anuncio do "C*eladur&*iacute;a de *Protecci&*oacute;*n e Seguridade".&*nbsp; <*p>Os membros das novas unidades *uniformadas son coñecidos como "Axentes" ata 1848, a&*ntilde;ou en que cambian o seu nome polo de "*Salvaguardias de Madrid". O mesmo a&*ntilde;ou se establece o Goberno Superior de *Polic&*iacute;a. Pode considerarse este &*oacute;*rgano a primeira Xefatura Superior de *Polic&*iacute;a tal e como a entendemos hoxe d&*iacute;a. De &*eacute;*l *tambi&*eacute;*n depende o Corpo da Garda Civil, creado en 1844.

  • medalla acreditativa de la condición de Agente de la Autoridad. Recreación del uniforme usado por el Cuerpo de Orden Público de Madrid en 1868.

    01/10/1868

    Corpo de Orde Pública

    <*p>Tras a *revoluci&*oacute;*n de outubro de 1868, coñecida como "A Gloriosa", que *motiv&*oacute; o *destronamiento e exilio de Isabel *II, se *instituye o Corpo de Orde *P&*uacute;*blico de Madrid. Inicialmente o seu &*aacute;*mbito territorial foi a capital do Reino, pero *m&*aacute;s tarde, o 1 de xuño de 1870, o goberno provisional estende o seu *jurisdicci&*oacute;*n a toda *Espa&*ntilde;a. <*p>En principio, o Corpo de Orde *P&*uacute;*blico ten *car&*aacute;*cter militar, aínda que, ao ser evidente que non cobre as necesidades dunha *polic&*iacute;a xudicial, se *desmilitariza a un centenar dos seus membros para destinalos a *investigaci&*oacute;*n e *prevenci&*oacute;*n de delitos. <*p>&*nbsp;

  • Laminas históricas

    1873

    Vixilancia e Seguridade

    <*p>A mesma estrutura policial mantense durante o breve reinado de *Amadeo I de *Saboya. En 1873, proclamada a Rep&*uacute;*blica, volve reorganizarse a *Polic&*iacute;a *Gubernativa e Xudicial. O obxectivo é crear un corpo á marxe das permanentes contendas *pol&*iacute;*ticas. Este *apoliticismo influír&*aacute; nas reformas posteriores, tanto durante a Rep&*uacute;*blica como no Reinado de Alfonso *XIII.&*nbsp; <*p>*As&*iacute; evidénciase no Real Decreto do 6 de novembro de 1877, que fixa a existencia de dous servizos policiais, "Vixilancia" e "Seguridade", *desempe&*ntilde;*ados por dous corpos distintos. *Seg&*uacute;*n esta norma, *hab&*iacute;a que fuxir &*ldquo;sempre do que *vulgarmente chámase *pol&*iacute;*tica, non sendo *jam&*aacute;s arma de partido, servindo s&*oacute;o aos verdadeiros intereses sociais&*rdquo;, para converterse en &*ldquo;a *m&*aacute;s firme *garant&*iacute;a da seguridade persoal e o auxiliar *m&*aacute;s poderoso da xustiza".&*nbsp; <*p>Este Real Decreto *tambi&*eacute;*n establece que &*ldquo;o servizo de Vixilancia ser&*aacute; prestado por un Corpo de empregados civís" (*Art&*ordm;. 5) e o de Seguridade, "por un Corpo organizado a *imitaci&*oacute;*n dos Corpos militares" (*Art&*ordm;. 6). <*p>*Seg&*uacute;*n a mesma *disposici&*oacute;*n, a seguridade nos arredores da capital é competencia da Garda Civil. No resto do territorio nacional, *contin&*uacute;a funcionando a anterior *f&*oacute;*rmula do Corpo de Orde *P&*uacute;*blico, ata as reformas de 1886.

  • Medalla acreditativa de la Policía que se implanta y describe en la Real Orden de 30 de agosto de 1887. Anverso a la izquierda y reverso a la derecha.

    1886

    Dirección Xeral de Seguridade

    Ese año de 1886, muerto el rey Alfonso XII, entra en vigor un Real Decreto que trae consigo dos hechos relevantes: establece la primera Dirección General de Seguridad y extiende al resto de España la organización de los Cuerpos de Vigilancia y Seguridad de Madrid.

    A partir de ese momento, la Policía Gubernativa tiene ya carácter nacional. Salvo excepciones, como la creación por Real Orden del Ministerio de Gracia y Justicia, de 19 de septiembre de 1896, de un Cuerpo especial de Policía Judicial para Barcelona y Madrid únicamente. Su misión es la persecución de los delitos cometidos con explosivos, en cumplimiento de la "Ley de Represión del Anarquismo", promulgada ese mismo año.

    <*p>&*nbsp;

  • Retrato de Juan de la Cierva y Peñafiel. Centro Escuela de Policía de la avenida de la Moncloa. Primer número de la Orden General 17/03 de 1908.

    27/02/1908

    Lei Orgánica da Policía *Gubernativa

    <*p>Pero a reforma fundamental da *instituci&*oacute;*n policial prodúcese a principios do século *XX, reinando Alfonso *XIII, que asina a "Lei *Org&*aacute;*nica da *Polic&*iacute;a *Gubernativa", o 27 de febreiro de 1908.&*nbsp; <*p>Esta importante Lei é froito da iniciativa e traballo persoal do entón Ministro da *Gobernaci&*oacute;*n, Juan da Cierva e *Pe&*ntilde;*afiel. Da Cierva consegue para os *polic&*iacute;*as dignidade, profesionalidade e estabilidade no cargo. Ponse fin a situacións anteriores nas que os axentes non eran senón instrumento dos poderosos para os seus propios fins. <*p>En virtude desta Lei, os Corpos consolidados de Vixilancia e Seguridade velar&*aacute;*n por toda a *ciudadan&*iacute;a, ás &*oacute;*rdenes do Gobernador Civil de cada provincia. O de Vixilancia #formar os comisarios, inspectores-xefes, inspectores de primeira, segunda e terceira clase, axentes e vixiantes. E o de Seguridade #integrar xefes e oficiais (procedentes do *Ej&*eacute;*rcito), clases e gardas.

  • Edificio de la J.S.P. de Madrid. Ramón Méndez Alanís, titular del Centro directivo de la Policía y el cuerpo de guardia de la D.G.S.

    27/11/1912

    Restauración da Dirección Xeral de Seguridade

    <*p>O Real Decreto do 27 de novembro de 1912, restaura a *Direcci&*oacute;*n Xeral de Seguridade, dando con iso continuidade a este organismo ata a nosa d&*iacute;*as. O primeiro titular deste novo centro directivo é Don Ram&*oacute;*n *M&*eacute;*ndez Alan&*iacute;s, Auditor de *Divisi&*oacute;*n do Corpo *Jur&*iacute;*dico Militar e relevante xurista. <*p>*M&*eacute;*ndez Alan&*iacute;s, que foi o primeiro Xefe Superior de *Polic&*iacute;a de Madrid en 1909, fai un labor digna de eloxio. Crea os rexistros da *Direcci&*oacute;*n Xeral de Seguridade, establece os laboratorios de *fotograf&*iacute;a e de revelado por impresións dixitais, e organiza o servizo policial por "brigadas". Con esta *organizaci&*oacute;*n busca a "*especializaci&*oacute;*n de aptitudes", polo que dita normas concretas para os servizos de "Barrios", "Roldas" e "Ciclistas".

  • Funcionarios de uniforme del Cuerpo de Seguridad y Asalto. Placa acreditativa.

    1932

    Cambio de denominacións

    Transcorrido o tempo, a Lei de Orzamentos de 1932, promulgada polo II Rep&*uacute;*blica *Espa&*ntilde;onda, cambia o nome ao "Corpo de Vixilancia" polo de "*Investigaci&*oacute;*n e Vixilancia". En canto ao de Seguridade, ve incrementada a súa *organizaci&*oacute;*n polas chamadas "Seccións de Asalto". Foron &*eacute;*stas de tal notoriedade, que terminaron a&*ntilde;daten*do o seu propio nome ao do Corpo, coñecido entón como "de Seguridade e Asalto".

  • Uniforme gris acero .

    1936

    Guerra Civil

    Durante a guerra civil (1936-1939), ambos os bandos conservan a *denominaci&*oacute;*n dos corpos policiais (*Investigaci&*oacute;*n e Vixilancia, e Seguridade e Asalto). Con todo, na zona republicana unificáronse no denominado de Corpo de Seguridade. En &*eacute;*ste, que se pide en dous grupos (&*ldquo;*Uniformado&*rdquo; e &*ldquo;Civil&*rdquo;), *tambi&*eacute;*n fúndense as chamadas Milicias de Vixilancia de Retagarda, nacidas naquela *situaci&*oacute;*n *b&*eacute;*lica, e a propia Garda Civil, que, por Decreto 30 de agosto de 1936, *hab&*iacute;a cambiado o seu nome polo de Garda Nacional Republicana.

  • Cuerpo de Seguridad (Grupo Uniformado) divisas del Ejército republicano. Policía del Cuerpo de Seguridad y Asalto (1938).

    1941

    Corpo Xeral de Policía e Policía Armada e de Tráfico

    <*p>Finalizada a contenda, o Estado *espa&*ntilde;*ol que nace dela configura as organizacións policiais baixo os principios do seu *r&*eacute;*gimen *pol&*iacute;*tico.&*nbsp; <*p>"Fuxindo da vella *organizaci&*oacute;*n liberal e *democr&*aacute;*tica", *seg&*uacute;*n declara a Lei do 8 de marzo de 1941, nacen dous novos colectivos policiais. Un é de *car&*aacute;*cter civil: o Corpo Xeral de *Polic&*iacute;a, cuxa *misi&*oacute;*n é "a *informaci&*oacute;*n, *investigaci&*oacute;*n e vixilancia". E o outro, *uniformado, de &*iacute;*ndole militar, é o encargado de "a vixilancia total e permanente, *as&*iacute; como de rep*resi&*oacute;*n cando fose necesario": a *Polic&*iacute;a Armada e de *Tr&*aacute;*fico.&*nbsp; <*p>Este &*uacute;*ltimo estaba formado polos antigos integrantes do "Corpo de Seguridade e Asalto" e os do "Corpo de Vixiantes de Camiños", creado en 1933 para o control do *tr&*aacute;*fico nas estradas e, ata entón, dependente do Ministerio de Obras *P&*uacute;*blicas. En 1959 perde as súas competencias en materia de *circulaci&*oacute;*n interurbana, vendo reducido o seu nome ao de Corpo de *Polic&*iacute;a Armada.

  • Una mujer, componente de la Policía Nacional 1985.

    04/12/1978

    Corpo Superior de Policía e Corpo de Policía Nacional

    Una vez conseguido en España el régimen de libertades ciudadanas, la Ley de 4 de diciembre de 1978, "De la Policía", establece la existencia de dos corporaciones profesionales a las que califica como de "Seguridad del Estado": el Cuerpo Superior de Policía y el Cuerpo de Policía Nacional. 

    <*p>Estas novas denominacións do antigos Corpo Xeral de *Polic&*iacute;a e Corpo de *Polic&*iacute;a Armada van estar vixentes ata 1986. O Corpo de *Polic&*iacute;a Nacional, *uniformado, ten a *misi&*oacute;*n, establecida pola citada lei, de "defender o ordenamento constitucional, protexer o libre exercicio dos dereitos e liberdades e garantir a seguridade cidadá". <*p>Ese a&*ntilde;ou de 1978 prodúcese un importante fito no devir da *Polic&*iacute;a *espa&*ntilde;onda, coa convocatoria, por primeira vez, de prazas para o acceso de mulleres ao Corpo Superior de *Polic&*iacute;a. Un a&*ntilde;ou *despu&*eacute;s incorpóranse as primeiras 42 inspectoras de *Polic&*iacute;a, 42 pioneiras que fixeron historia ao abrir o camiño a moitas *m&*aacute;s mulleres que *vendr&*aacute;*n *despu&*eacute;s. O mesmo *fen&*oacute;*meno *sucedi&*oacute; en 1984, cando 53 mulleres accederon, por primeira vez, ao Corpo de *Polic&*iacute;a Nacional.

  • Policías del Cuerpo Nacional de Policía, 1989 y placa acreditativa.

    13/03/1986

    Lei Orgánica de Forzas e Corpos de Seguridade

    <*p>En 1986 entra en vigor unha importante lei que dá lugar á *Polic&*iacute;a Nacional *espa&*ntilde;onda na súa *configuraci&*oacute;*n actual e define o modelo o modelo policial *espa&*ntilde;*ol vixente ata a data.&*nbsp;&*nbsp; <*p>A Lei *Org&*aacute;*nica do 13 de marzo de 1986, "de Forzas e Corpos de Seguridade", establece a existencia de dous Corpos de *car&*aacute;*cter estatal: o Nacional de *Polic&*iacute;a, resultado da *unificaci&*oacute;*n dos antigos Corpos Superior de *Polic&*iacute;a e *Polic&*iacute;a Nacional, e a Garda Civil.&*nbsp; <*p>*Adem&*aacute;s, asigna a estas institucións, baixo a dependencia do Goberno da *Naci&*oacute;*n, "a *misi&*oacute;*n de protexer o libre exercicio dos dereitos e liberdades e garantir a seguridade cidadá". Este servizo permanente á sociedade, cuxo ordenamento *democr&*aacute;*tico defende, segue *adem&*aacute;s as *l&*iacute;*neas de *actuaci&*oacute;*n consagradas polo Consello de Europa e a Asemblea Xeral das Nacións Unidas.

  • Policía nacional manejando un dron, GEO realizando prácticas, mujeres integrantes de las Unidades de Intervención Policial.

    2020

    Actualidade

    <*p>Desde 1986 ata a nosa d&*iacute;*as, a *Polic&*iacute;a Nacional experimentou un profundo proceso de *transformaci&*oacute;*n que a converteu, por unha banda, nun referente da seguridade *p&*uacute;*blica tanto dentro como fóra das nosas fronteiras, e nunha das institucións mellor valoradas pola sociedade.&*nbsp; <*p>O compromiso da *Polic&*iacute;a Nacional coa seguridade cidadá compaxínase cunha resposta eficaz ás grandes ameazas de natureza global ao modelo de convivencia *democr&*aacute;*tica. Por iso, figura entre os seus obxectivos *estrat&*eacute;*gicos a loita contra o crime organizado, o terrorismo, o abuso dos *m&*aacute;s vulnerables, a *ciberdelincuencia e trátaa de seres humanos. <*p>Na actualidade, a actividade policial apóiase nunha serie de alicerces: a *formaci&*oacute;*n dos seus membros, a *especializaci&*oacute;*n das súas unidades, a *cooperaci&*oacute;*n en todos os &*oacute;*rdenes e niveis, a igualdade de oportunidades entre os e as *polic&*iacute;*as, e a *modernizaci&*oacute;*n do servizo *p&*uacute;*blico que presta a *trav&*eacute;s da *transformaci&*oacute;*n dixital.