Prentsa aretoa

Erakundeak Europako araudia urratuz egiten zuen jarduera hori, derrigorrezko kuotarik ez zutelako, baimenik gabe atmosferara tona gas isurtzea eraginez. Kuota hori, inportatzaile batek urte batean inportatu dezakeen gasen muga, EBk ezartzen du herrialde bakoitzerako, eta ingurumena babesteko neurri gisa finkatzen da.

Europa mailan negutegi efektuko gasen iruzurraren aurkako operazio handiena da, 27.000 kilogramo gas fluoratu baino gehiago esku hartuta, 250.000 eurotik gorako merkatu balioa zutenak. Gainera, 180.000 kilogramo baino gehiago aurkitu zituzten, milioi bat eurotik gorako balioarekin.

Ikerketak Gasteizko Almagro herrian eta Madrilgo Campo Real udalerrian kokatutako enpresen bi industria-nabetan egindako ikuskapenetatik hasi ziren. Ikuskapen horiek gas fluordunen botilen bi edukiontziren deskargaren berri izan zutenean egin ziren; izan ere, edukiontzi horiek erregelamendu bidez ezarritako baldintzak bete gabe inportatu ziren. Guztira, 2.126 botila atzeman zituzten kautelaz, 27.000 kilogramo gas fluoraturen baliokide direnak.

Era berean, 1.068 botila huts aurkitu zituzten aire zabalean, kanpoko patio batean, eta horietako batzuk Europar Batasunak debekatuta ditu, edozein dela ere barruan dagoen gasa. Azkenik, erditik ebakitako botilen kopuru zehaztugabea aurkitu zen; horrek hondar-gasa atmosferara zuzenean igortzea zekarren, baita arrisku larria ere. Aurrekoaz gain, izaera administratiboko hainbat irregulartasun ikusi ziren, ontzien manipulazioarekin, botilen etiketatze eta birpintatzearekin eta hondakinen kudeaketarekin lotuta, besteak beste.

Espainian, Alemanian, Frantzian, Portugalen eta Senegalen banatuta

Ikerketan aurrera egin ondoren, talde kriminalaren modus operandi-a testaferroen izenean enpresak sortzean zetzala zehaztu zen, eta enpresa horiek 2018. urtetik aurrera Txinako gas fluordunak inportatzen arituko zirela, aduana-kontrolak saihestuz, dokumentu administratibo bakarretan inportatutako generoarekin bat ez zetorren muga-zerga partida oker bat deklaratuz. Ondoren, behin Almagro eta Campo Realeko biltegietan, logistika enpresa baten bidez banatzen ziren gas fluordunak Espainia, Alemania, Frantzia, Portugal eta Senegalgo bezeroei.

Kalkuluen arabera, inportatutako salgaiaren aurkikuntza 15.000 gas fluoratu botila baino gehiagokoa izango litzateke. Dokumentazioa aztertzen ari dira, inportatutako gasen kantitate totala kalkulatzeko. Hala ere, ontzien gutxieneko bolumena kontuan hartuta, kalkulatzen da inportatutako gas fluordunaren kopurua 180.000 kilogramotik gorakoa dela.

Puntu horretan, nabarmentzekoa da inportatutako gas gehiena R134A dela, eta hark 1300eko atmosfera berotzeko potentziala duela. Horrek esan nahi du tona bateko emisioa 1.300 tona karbono dioxido isurtzearen baliokidea dela, eta kantitate horretan eragiten dio berotze globalaren potentzialari. Laburbilduz, talde hori omen zen atmosferara isurtzearen erantzulea, Europako araudia urratuz eta, beraz, baimenik gabe, 234.000 tona karbono dioxido baino gehiagoren baliokidea.

Bestalde, beste ikuskapen bat egin zen azken bezero baten merkataritza-establezimenduan, Tarragonan, eta ikertu zen badaezpadako esku-hartzea egin zitzaion jeneroa banatu zela. Gainera, gasa etiketatuta eta fakturatuta ez zuten gas fluordunen botilak banatu zituzten, eta horretarako ontzia manipulatu zuten. Hori guztia irabazteko asmoarekin egiten zuten, fakturatutako botilak sei aldiz balio handiagoa duelako, eta horrekin lotutako karga fiskala saihestuz.

Azkenik, polizia-operatiboa egin zen, eta enpresa nagusiaren zerga-egoitzan sartzeko eta erregistratzeko eginbidea gauzatu zen. Bost pertsona atxilotu zituzten, talde kriminal bateko kide gisa, eta kontrabando, ingurumenaren aurkako, iruzur, desobedientzia larri eta talde kriminaleko kide izatearen delituak argitu zituzten.