Prentsa aretoa

Makrolaborategia Pontevedra probintzian dago, eta egunean 24 orduz egoten zen martxan. Bertan, “sukaldariek” (hainbat txandatan banatuta) oinarrizko pasta kokaina-klorhidratoa bihurtzen zuten, kontsumitzeko prest. Antolakunde kriminal desartikulatuak sofistikazio maila handia zuen eta bere kideek, eginkizunen banaketa argia zutenak, segurtasun neurri indartsuak erabiltzen zituzten, hala nola, ezizenak erabiltzea, anezka-ibilgailuak erabiltzea, garraiolarien mozorroak erabiltzea edo euren komunikazioak segurtasun protokolo zorrotz baten menpe jartzea. 18 pertsona atxilotu dituzte Galizian (11), EAEn (1), Madrilen (4) eta Las Palmas Kanaria Handikoan (2), eta guztiak espetxeratzeko agindua eman du epaileak.

Egindako 14 erregistroen ondorioz, agenteek 1.300 kilo kokaina-oinarriko pasta (ekoizpen-guneetatik kanpo inoiz konfiskatu den handiena), 151 kilo kokaina-klorhidrato eta 23.000 litro aitzindari eta beste substantzia kimiko baino gehiago atzeman dituzte. Era berean, 17 jabetza -1.700.000 euro inguruko balioarekin- eta 37 finantza produktu blokeatu dituzte, horien balioa zenbatzeko zain.

Auzitegi Nazionaleko Drogaren Aurkako Fiskaltza Bereziak 54/2022 zenbakiko Ikerketa Eginbideak abiarazi zituen gertaera horiengatik, eta, lortutako emaitzekin, 70/2022 zenbakiko Aurretiazko Eginbideei hasiera ematea ekarri zuen kereila aurkeztu zuen 2 zenbakiko Instrukzio Epaitegi Zentralean.

Ikerketa 2022ko urrian hasi zen, agenteek Kanaria Handiko Palmetan finkatutako erakunde kriminal baten berri izan zutenean. Lehen ikerketek egiaztatu zutenez, azpiegitura indartsua zuen, eta horri esker droga kantitate handiak sar zitzaketen gure herrialdean. Gainera, taldeko kide batzuek aurretik ere egin izan dituzte ikerketa polizialak, eta egiaztatuta geratu da bizi-maila handia zutela eta harremanak zituztela Kolonbiako herritar hornitzaileekin.

Elkarri ahalik eta kontakturik txikiena eragiten dioten hainbat ekintza-zelula, susmorik ez sortzeko

Poliziaren lehen gestioekin, agenteek agerian utzi zuten mugimendu ugari zegoela Las Palmas eta penintsularen artean -Madril eta Pontevedra artean-, baina ikertuek hainbat jarduera zelula osatu zituzten euren arteko kontaktua murrizteko eta susmorik ez sortzeko.

Halaber, jakin zuten erakundeak txalet bat zuela Madrilgo Colmenar Viejo herrian, eta produktu kimiko eta bestelako tresna ugari gordetzeko erabiltzen zuela. Hori izan zen aukeratutako lehen lekua kimikari aitzindariak “hozten” uzteko, hau da, substantziak zentzuzko denbora batez gordetzeko, haien gaineko zainketarik dagoen detektatzeko eta balizko ekintza poliziala saihesteko.

Bestalde, sareak hainbat enpresa logistikotara jo zuen produktu kimikoak garraiatzeko, jarduera legala zutelako itxurak eginez. Kudeaketa horietaz Euskal Herriko enpresaburu bat arduratzen zen, eta bere kontaktuei esker, Kanarietako ikertuei penintsulan “lortzaile” lana egiten zien. Garraio horietako bati esker, agenteek industria-nabe bat aurkitu zuten Pontevedrako herri batean. Hasieran, zentro logistiko gisa erabiltzen zen, makrolaborategia hornitzeko, eta, ondoren, materialak “hozteko”, bertara eraman aurretik.

Kideen arteko funtzio-banaketa argia

Erakunde kriminaleko kideek sofistikazio maila handia eta eginkizunen banaketa argia zuten. Batetik, kolonbiarrek giza baliabideak hornitzen zituzten, “sukaldari” edo laborategiko kimikari moduan.

Bestetik, mexikarrek oinarrizko koka behar bezala erauzteko ezagutza teknikoak ematen zituzten, eta hori tamaina handiko harrizko makina birrintzaileetan ezkutatuta garraiatzen zen (zehazki, haren osagaietako bi zilindro metalikotan). Horrez gain, Kolonbiatik zetorren koka basea behar bezala prozesatua izan zedin ikuskatzeaz ere arduratzen ziren.

Azkenik, espainiarrek egiten zuten lan gehiena; hau da, substantzia jatorriko herrialdetik (Kolonbia) Pontevedrako harrerara arte garraiatzea kudeatzen zuten, laborategian tratatzeko —hura instalatzeko ardura ere hartzen zuten—, eta, ondoren, azken produktua Espainia osoan banatzen zuten.

Kokaina klorhidratoa prozesatzeko Europan orain arte aurkitu den laborategirik handiena

Joan den urrian, ikertzaileek ikusi zuten esponentzialki handitu zirela erakundearen jarduerak. Berriro ere, zentzuzko denbora baten ondoren, laborategia ezartzeko beharrezkoak ziren produktu kimikoak, makinak eta tresnak mugitzen hasi ziren. Hori segurtasun neurri gogor eta zorrotz batzuen pean burutu zen, besteak beste, anezka ibilgailuak erabiltzea eta poliziaren balizko presentzia antzemateko behaketa-guneak finkatzea.

Une horretan, agenteek Europan orain arte desegindako kokaina-klorhidratoa prozesatzeko laborategi handiena izan denaren puntu zehatza kokatzea lortu zuten (Hego Amerikako gune ekoizleen kaltetan izan gabe). Tamaina handiko txaleta zen, Pontevedrako udalerri batean kokatua, beste etxebizitzetatik urrun eta lursail handi batez inguratua. Gainera, handik aste gutxira, Hego Amerikako hiru gizonezko atzeman zituzten, segurtasun neurri gogorrekin sartu zituztenak.

Polizia-lankidetza Portugalgo agintariekin

Horrekin batera, ikertzaileek jakin zuten sareak Kolonbiatik inportatu nahi zuela tamaina handiko harria birrintzeko makina bat, Portugalgo Leixoes (Porto) portuan barrena. Horretarako, euskal enpresari batengana jo zuten, eta enpresa bat sortu zuen ad hoc, harrizko birringailua osatzen zuten bi zilindro mekanikoren barruan ezkutatutako substantzia estupefazientea sartzen zela ziurtatzeko.

Une horretan, ikerketa nazioartekoa bihurtu zen. Portugalgo agintariekin izandako lankidetza polizialari esker, ikertutako erakundeak bere herrialdean egindako jardueren gaineko ikerketak hasi baitzituzten, hainbat kidek Leixoeseko (Porto) portuari lotutako pertsonekin egindako bidaiak eta bilerak etengabe antzeman zituzten.

Poliziak egindako gestioei esker ondorioztatu zuten, alde batetik, espainiar herritarren atzean nazioarteko izaera zuten bi erakunde kriminal indartsu zeudela –bata kolonbiarra eta bestea mexikarra–, fase desberdinetan kokaina 6.000 kilo klorhidrato ekoizteko gai zen laborategi bat elkarrekin finantzatu ahal izateko elkartu zirenak. Eta bestetik, bilbadurak beste hiru birringailu gehiago sartzeko asmoa.

Kostu handiak eta eskudirutan egindako entregak

Erakundeko kide guztiek segurtasun-protokolo zorrotz baten mende jartzen zituzten beren komunikazioak, eta horietako bakoitzak ezizen bat zuen esleituta, eta erabat debekatuta zegoen bataio-izenak erabiltzea. Komunikazio horietan garrantzi berezia hartzen zuten “jauntxoek”, haiek baitziren laborategiko buruak eta Espainiako beren menpekoei, beren jaioterrietatik, jarraibideak eta aginduak emateaz arduratzen zirenak. Pertsona horiek ziren, hain zuzen ere, gutxi gorabehera bi milioi euro ordainduko zituztenak laborategi klandestinoa ezartzeko.

Bestalde, jardueren kostu handiak finantzatzeko, nazioarteko erakunde kriminalak gure herrialdean zuen “bulego” deiturikoaren kideek eskudirutan egiten zituzten diru entregak. Horretarako, kokapen eta pertsona ezberdinez baliatzen ziren.

Laborategia 24 orduz zegoen zabalik, eta egunean 200 kilo kokaina ekoizteko gaitasuna zuen

Sare kriminalak birringailua Pontevedrako nabera inportatzen eta eramaten amaitu zuenean, agenteek jatorri mexikarreko bi norbanako Espainiara iritsi zirela egiaztatu zuten. Haien zeregina zen makina desarmatzea eta barruan ezkutatuta zegoen kokaina berreskuratzea. Pertsona horiei “ingeniaria” deitzen zieten, laborategira eramateko droga ateratzeaz arduratzen zena; eta “notarioa”, erakunde mexikarraren konfiantzazko pertsona, han gertatutako guztiaren fede emango zuena.

Ikerketak aurrera egin ahala, jatorri kolonbiarreko sei banakoren etorrera ere antzeman zuten. Hasiera batean, segurtasun etxe batera eraman zituzten, eta, telefonoak kendu eta zentzuzko denbora batez itxaron ondoren, laborategira eraman zituzten, mailaka. “Sukaldariak” ziren, hau da, droga prozesatzeaz arduratzen zirenak. Horiek hainbat txandatan banatzen ziren, laborategiko jarduera eten ez zedin, eta egunean 24 orduz egoten ziren bete-betean.

“Ingeniariak” birringailuaren lehen zilindro barrutik kokaina-oinarria ateratzea lortu zuenean, substantzia ontzitik laborategira eramaten hasi ziren. Horretarako, berriz ere, segurtasun-neurri handiak hartu zituzten: anezka-ibilgailuak, garraiolarien mozorroak eta Wi-Fi igorgailuak, ibilbidean komunikazioa ez galtzeko.

Orduan jarri zen martxan Europako kokaina prozesatzeko laborategirik handiena, egunero 200 kilo substantzia estupefaziente ekoizteko gai dena.

Polizia dispositibo handia Las Palmas Kanaria Handikoan, Pontevedran, Madrilen eta Bilbon

Drogaren lehen partidaren ekoizpen-prozesua amaitu ondoren, antolatzaileak banaketa prestatzen hasi ziren, mezularitza-enpresa ezagun baten banaketa-furgoneta erabiliz. Lau fardel jaso zituztela itxurak eginez, 100 kilo kokaina eraman zituzten, eta agenteek Madrilgo Erkidegoaren sarreran atzeman zuten, ibilgailu hori atzematean.

Laborategiaren jarduera ez-zilegia egiaztatzen zuten zantzu nahikoak zeudenez, polizia-dispositibo handi bat egin zen, eta Kanaria Handiko Las Palmasera, Pontevedrara, Madrilera eta Bilbora zabaldu zen.
Horren ondorioz, agenteek 18 pertsona atxilotu eta 14 miaketa egin zituzten. Horietan, 151 kilo sorgorgarri (banatzeko prest dagoena), 1.300 kilo oinarri-ore, 23.000 litro aitzindari baino gehiago eta droga prozesatzeko erabilitako 4 tona produktu kimiko solido atzeman zituzten. Halaber, harria birrintzeko makina, laborategiko tresneria ugari, dokumentazioa, telefono mugikorrak, ordenagailuak eta gama altuko ibilgailuak konfiskatu zituzten. Bestalde, agenteek 17 jabetza -1.700.000 euro inguruko balioarekin- eta 37 finantza produktu blokeatu zituzten, horien balioa zenbatzeko zain.

Desegindako laborategiak aurrekaririk gabeko magnitudea zuen Europan. Airea erauzteko sistema aurreratuak zituen, eta hozteko eta substantziak berotzeko ekipamendu sofistikatuak. Hori guztia hainbat eremutan banatuta, kokaina prozesatu, bereizi, lehortu eta paketatu ahal izateko.

Eragiketa horri esker, kokainaren trafikoak beste joera bat duela egiaztatu da: substantzia estupefazientea prozesu kimikorik egin gabe esportatzen da, eta prozesu hori helmugako herrialdean instalatutako laborategi klandestinoetan egiten da. Erakunde kriminalek balizko konfiskazio polizialen aurrean galerak murrizteko egin duten saiakerari erantzuten dio horrek. Operatibo horren bidez, gainera, droga-kantitate handia merkatura iristea saihesteaz gain, eragin suntsitzaileak dituen ingurumen-kutsadura ere saihestu da; izan ere, 27 tona produktu kimiko likido eta solido baino gehiago, erabili ondoren, inguruko ibai bateko uretara isuriko ziren.