Prentsa aretoa

Ikerketa hiru urtez luzatu da, eta crystal meth-aren historiako esku-hartzerik handiena lortu da: 2.549 kilogramo metanfetamina, 1.370 kilogramo kokaina eta estupefazienteak ekoizteko 17.000 litro produktu kimiko atzeman dira guztira. Operazioa Bartzelonan, Tarragonan, Toledoko Talavera de la Reina herrian, Valentzian, Herbehereetan eta Turkian egin dute, eta, azkenean, 16 pertsona atxilotu dituzte.

Poliziaren esku-hartze horrekin, desegintzat ematen da Bartzelonako Portutik Europan substantzia estupefaziente horiek sartzeko bide nagusia. Arduradunek droga sartzeko modu berritzaile bat kontrolatzen zuten: hormigoizko blokeetan ezkutatutako egonlekuak sortzea, portuko kontrolen aurrean detektaezin bihurtuz.

Lehen fasea: ikerketa 2017an hasiko da

Ikerketak 2017an hasi ziren, Europan estupefaziente kopuru izugarriak sartzeko Mexikoko kartelek erabiltzen duten susmagarria den enpresa esportatzaile bati buruzko Espainiako eta nazioarteko poliziaren informazio- eta lankidetza-fluxuen ondorioz. Hala, agenteak Mexikoko merkataritza-enpresa bat monitorizatzen hasi ziren, eta litekeena da substantzia estupefaziente kantitate handiak sartzen aritzea Europan, Espainian zehar.

Mexikon kokatutako enpresa hori Beltran Leyva familiaren kartelaren esku egongo zen, zeinek, eraikuntzarako aurrefabrikatutako hormigoizko bloke termiko batzuez baliatuz, barruan droga ezkutatzen baitzuten. Horrela, Hego Amerikatik eta Erdialdeko Amerikatik zetozen nazioarteko merkataritzako eragiketen azpiegitura aprobetxatzen zuten, Europako substantzia estupefazienteen merkatua betetzeko.

Ikerketek iradokitzen zutenez, Mexikoko kartelak Europako merkatua “apurtu” edo “urperatu” nahian zebiltzan, crystal meth edo metanfetamina izenez ezagutzen den substantzia estupefaziente famatuaz. Nagusi ziren kokainaren ibilbide historikoez baliatuz, Europako merkatu hasiberri batera tolesten ari ziren Mexikoko oihan-eremuetan beraiek egiten zuten substantzia berri honekin.

Polizia-agentzien koordinazioaren ondorioz jakin zen 2019an Herbehereetako Poliziak 2.537 kilogramo metanfetamina puru (“crystal meth”) atzeman zituela Rotterdameko biltegi batean. Ikerketarekin jarraituz, Utrecht herrian biltegi bat atzeman ahal izan zuten, non guztira estupefazienteak ekoizteko 17.000 litro produktu kimiko gordetzen ziren. Substantzia horiek Espainian finkatutako enpresa batekoak ziren, eta enpresa hori arduratzen zen Mexikoko kartelaren aginduz droga sartzeaz.

Ezkutatzeko metodoak ez zuen ia hutsik egiten. Horretarako, hormigoi termiko zelularreko blokeak erabiltzen zituzten. Bloke horiei barnean ezkutatutako gela bat egiten zieten, eta, hala, detektaezinak ziren mugako kontrol-mota guztietarako, produktuaren irmotasuna eta materiala kontuan hartuta. Testuinguru horretan, Polizia Nazionalak, Guardia Zibilak eta Aduana Zaintzak indarrak batu zituzten partida horien ardura zuen enpresaren mugimenduak kontrolatzeko. Enpresa hori Mexikon eta Bartzelonan bizi zen, eta konde-hiriko portua erabiltzen zuen bere merkataritza-jardueretarako. Hori guztia espainiar eta mexikar nazionalitatea zuen eta Espainian bizi zen hiritar batek koordinatzen zuen. Gainera, gure herrialdeko kartelaren arduradun nagusia zen.

Zantzu guztiak Auzitegi Nazionaleko Drogaren Aurkako Fiskaltza Bereziaren babesarekin bildu ondoren, enpresa inportatzaileari eta Espainian egin zituen mugimenduei buruzko ikerketa zehatza egin zen, Herbehereetako agintariekin koordinatuta, nazioarteko narkotrafikoaren operazio horretan inplikatutako eragile guztiak identifikatzea eta erabat desartikulatzea ahalbidetuko zuen ekintza bateratua egitea lortzeko.

Osasun-krisiak eragindako osasun-egoera aprobetxatuz, eta kriminalitate antolatuaren eta droga-trafikoaren aurkako borrokan diharduten Espainiako polizia-zerbitzuek ahaleginak gutxituko zituztelakoan, Mexikoko droga-kartelen zerbitzura zegoen enpresa esportatzaileak bi edukiontzi berri bidali zituen Bartzelonako portura; han, Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoek sarrera detektatu eta ikuskatu zituzten.

Hala, merkataritza-portutik atera ostean, agenteek jarraipen diskretua egin zieten, Bartzelonako Sant Boi de Llobregat herriko industria-nabe batera iritsi arte, eta han ikuskatu zituzten. Han, agenteek egiaztatu zuten, zulaketak egin ondoren, barruan substantzia estupefazientea zegoela ezkutatuta, eta garraiatutako 36 paletatik hamabitan guztira 834 kilogramo kokaina eta hamabi kilogramo metanfetamina aurkitu zituzten.

Bigarren fasea: edukiontzien bidalketa berria

Ikerketa-kudeaketekin jarraituz, Bartzelonara bidaltzen ziren itsas edukiontzien beste bidalketa bat detektatu zen. Hori dela eta, haien gaineko kontrol zorrotza eta etengabea ezarri zen, haien askapenean, aduana-izapidean eta harreran inplikatuta egon zitezkeen beste pertsona edo enpresa batzuk identifikatzeko.

Azkenik, unitate parte-hartzaileek bi itsas edukiontzi berri ireki zituzten portuan, eta Mexikotik atera ziren. Barruan hormigoi termikoko bloke berdinak aurkitu ziren, zinta urdin berarekin eta Mexikoko enpresaren logotipo korporatibo berarekin bilduta. Horien edukia aztertu ondoren, horietako batzuen barruan substantzia estupefazienteak zeuzkaten hainbat pakete ezkutatuta zeudela egiaztatu zen; behin pisatuta, 536 kilo kokaina aurkitu zituzten barruan.

Hormigoizko blokeen barruan ezkutatzeko metodologia horrek erakusten zuen, berriro ere, Espainian droga sartzeaz arduratzen den Mexikoko kartelaren gaitasun tekniko handia. Metodo hori detektaezina zen portuko kontroletan, eta konplexutasun eta sofistikazio tekniko handia behar zen hormigoizko blokeak fabrikatu aurreko uneetan droga barruan sartzeko.

Bigarren fase horren amaierak ahalbidetu zuen Polizia Nazionalak, Guardia Zibilak, Aduana Zaintzak eta Herbehereetako Poliziak substantzia estupefazientea sartzearen arduradun mexikarren ezagutzan sakontzea, bai eta operazio horretan nahasita egon zitezkeen beste pertsona batzuen ezagutzan ere, Mexikoko karteletatik substantzia estupefazientea sartzeko bide bat desegitea ahalbidetuz eta 1.370 kilogramo kokaina eta 52.549 metanamina azken atzematea lortuz.

Hirugarren fasea: erregistroen nazioartekotzea

Ondoren, Espainiako eta Herbehereetako poliziak EUROPOLekin era koordinatuan indarrak batzen hasi ziren, erakundea guztiz desegiteko. Organizazio kriminalaren goiko partea desegitea geratzen zen, Herbehereetan errefuxiatuta egongo zena, non bere inbertsioak eta droga trafikotik zetorren kapitalen zuriketa kontrolatzen jarraitzen zuen.

Ekintza horren arrazoia antolakunde kriminala kolpatzea izango litzateke, beste herrialde batzuetan bere jabetza eta irabazi guztiak bere horretan mantentzen baitzituen. Polizia Nazionaleko eta Guardia Zibileko agenteak Herbehereetara joan ziren, Herbehereetako agenteei erregistroetan babesa emateko. Era berean, Herbehereetako agenteak Espainiara joan ziren. Hala, hamabi miaketa egin zituzten aldi berean bi herrialdeetan, eta zortzi pertsona atxilotu zituzten, horietako bat Espainian eta zazpi Herbehereetan.

Ustiapen horren azken emaitzen arabera, Herbehereetan luxuzko hiru higiezin konfiskatu zituzten, bederatzi banku-kontu blokeatu eta konfiskatu, eta gama altuko zortzi ibilgailu konfiskatu zituzten.

Laugarren fasea: zuritzea Espainian

Operazioaren une hartan, erakunde kriminalak Espainian zuen kapitalak zuritzeko egitura zehaztea baino ez zen falta, eta egiaztatuta geratu zen Mexikon jatorri edo helmuga zuten banku-mugimendu ugari zeudela, zenbateko handiekin, eta Beltran Leyva anaien karteleko kideek jasotzen zituztela. Funtsak Talavera de la Reinan eta Valentzian finkatutako enpresaburu espainiarren lankidetzarekin bidaltzen ziren; izan ere, droga-trafikoaren bidez lortutako funtsak zuritzeko enpresa-sare konplexu bat diseinatu zuten.

Alde batetik, Mexikotik esportatzen ziren hormigoi termikoko blokeak jasotzea legitimatzen zen. Behin Espainiara iritsita, haiek jasotzeaz arduratzen ziren enpresek atera zituzten barruan substantzia estupefazienterik ez zuten hormigoizko blokeak, eta, horretarako, eraikuntza-enpresekin jarri ziren harremanetan. Lan hori oso zaila egiten zitzaien, Espainiako eraikuntzan asko erabiltzen zen eraikuntza-materiala ez zelako.

Enpresari horiek, gainera, erakundeari estaldura emateaz arduratzen ziren, bloke horiek gordetzeko propietateak alokatuz, batez ere barruan substantzia estupefazienterik ez zutenak. Hala, zuritze-egitura eta droga-trafikoa bereizten zituzten, Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoek atzemanez gero beren finantza-aktiboak eta diru-emariak ez zitezen lotu Mexikoko kartelak zabaldutako jarduera ez-legitimoarekin.

Hori dela eta, Madrilen eta Toledon erakundeak gordeta zituen hormigoizko bloke ugari aurkitu zituzten, eta horiek ere ikuskatu zituzten. Substantzia estupefazienterik gabe egiten zituzten bidalketak ziren, inportaziorako bide seguruak sortzeko.

Bestetik, kapitalen zuritze bidezko ikerketak agerian utzi zuen Arabiar Emirerri Batuetatik eta Hong Kongetik etorritako diru kopuru handiak Espainiako enpresen banku-kontuak erabiliz Mexikora transferitzen zirela. Funts horiek, seguruenik estupefazienteen trafikoaren ondorio zirenak, ikertutako enpresen banku-kontuetan sartu eta Espainiako finantza-sisteman sartzen zituzten Mexikorako, baina ezin izan da haien merkataritza-jatorria ondorioztatu.

Ikerketa amaituta, pertsona horien atxiloketari buruzko operatiboa xedatu zen, eta sartzeko eta erregistratzeko hiru eginbide gauzatu ziren. Eginbide horietan, inkriminazio-dokumentu ugari eta hainbat efektu elektroniko esku hartu zen, baita lau su-arma luze ere. Bi ikertuak atxilotu zituzten.